| Οι κορυφές της Όχης |
 |
 |
|
Γενικά
Μολονότι η Όχη είναι σχετικά μικρό βουνό, το έντονο ανάγλυφο (μεγάλες υψομετρικές διαφορές, ορθοπλαγιές, δυσπρόσιτες χαράδρες) δημιουργεί εκτεταμένες περιοχές άγριας φύσης.
Έτσι το βουνό είναι προικισμένο με μεγάλη αισθητική αξία. Οι κορυφές της Όχης παρουσιάζουν ένα μοναδικό συνδυασμό μύθου και άγριας φύσης. Στο δρακόσπιτο της Όχης πλανάται ο αρειμάνιος έρωτας της Ήρας και του Δία.
Ένας νεώτερος θρύλος αναφέρει ότι στην κορυφή ζούσε ένας τεράστιος δράκος, το πάτημα του οποίου έχει αφήσει ίχνη στις πέτρες.Οι κορυφές ήταν ανέκαθεν τόποι λατρείας και προσκυνήματος της Ήρας στο παρελθόν, του Προφήτη Ηλία στο παρόν. Οι κορυφές είναι τόπος προσκυνήματος και των σημερινών φυσιολατρών, που ανεβαίνουν εδώ όχι μόνο για να εξερευνήσουν τη βιοποικιλότητα, αλλά και για να θαυμάσουν την απερίγραπτη θέα. Οι κορυφές της Όχης είναι ένα μπαλκόνι με θέα το Αιγαίο. Μια καθαρή μέρα μπορεί κανείς να δει ακόμα και τα βουνά της Χίου, Σάμου και Πελοποννήσου. Ο Προφήτης Ηλίας (1.399 μ) και η Γιούδα (1.386 μ) είναι οι ψηλότερες κορυφές της Όχης.
Βράχοι κοφτοί, δεσπόζουν σαν γιγάντια πέτρινα κάστρα πάνω από τα φαράγγια και το Αιγαίο. Νότια από τον Προφήτη Ηλία υψώνεται το συγκρότημα κορυφών Νεράιδα, μια πέτρινη έρημος που αποτελείται από δεκάδες ολόγυμνες βραχώδεις εξάρσεις. Όρθιοι πετρώδεις σχηματισμοί μοιάζουν να λικνίζονται χαλαρά στον καυτό ήλιο του καλοκαιριού.
Το χειμώνα ξεπροβάλλουν μέσα από την ομίχλη σαν ζωντανές νεράιδες. Τα πετρώματα των κορυφών έχουν το χαρα- κτηριστικό σκούρο χρώμα του αμφιβολίτη, ενός σχετικά ασυνήθιστου σχιστολιθικού πετρώματος. Απαντάται επίσης ο σερπεντίτης, μαυροπράσινο πέτρωμα που θυμίζει λάβα. Οι κορυφές της Όχης είναι από τις λίγες στη νότια Ελλάδα με τέτοια πετρώματα, ένα μοναδικό γεωλογικό μνημείο. Δείτε:
Η πανίδα των κορυφών
Γύρω από τις κορυφές του βουνού φωλιάζει ο πετροκότσυφας (Monticola saxatilis) ένα πολύχρωμο, σχετικά σπάνιο πουλί των ορέων.
O σκουρόβλαχος (Emberiza caesia), η χαμοκελάδα (Anthus campestris) και η δενδροσταρήθρα (Lullula arborea), κοσμούν με το τραγούδι τους τις κορυφές. Τα είδη αυτά αφθονούν στην Όχη, αλλά έχουν περιορισμένη εξάπλωση και μικρούς πληθυσμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι' αυτό το λόγο είναι αυστηρά προστατευόμενα, βάσει της Κοινοτικής Οδηγίας για την προστασία των πουλιών.
Η Όχη είναι το νοτιότερο προπύργιο της Εύβοιας και της Στερεάς. Καθίσταται έτσι ο πρώτος σταθμός για τα μεταναστευτικά αρπακτικά πουλιά μετά το δύσκολο διάβα του Αιγαίου. Ορισμένα μεταναστευτικά πουλιά περνούν από την περιοχή σε μικρά κοπάδια, θέαμα σπάνιο αλλά αξέχαστο.
Η καλύτερη περίοδος για την παρατήρηση αρπακτικών πουλιών είναι η άνοιξη, οπότε κινούνται βόρεια προς τους τόπους φωλιάσματος, ή το φθινόπωρο, που πετούν νότια προς τους τόπους διαχείμανσης τους στην Αφρική.
Το πέρασμα των αρπακτικών γίνεται από τις αρχές Μαρτίου ως τις αρχές του Μαΐου και από τα μέσα Αυγούστου έως τον Οκτώβρη. Τότε περνούν αρπακτικά όπως ο τσίφτης, ο καλαμόκιρκος, ο λιβαδόκιρκος, ο μαυροπετρίτης, ο σταυραετός, ο φιδαετός, ο σφηκιάρης και άλλα σπανιότερα είδη. Το φθινόπωρο περνούν περισσότερα αρπακτικά από την άνοιξη. Αργά το φθινόπωρο παρατηρούνται τακτικά και τα πτωματοφάγα όρνια. Αυτά τα ακίνδυνα μεγαλόσωμα πλάσματα έχουν άνοιγμα φτερών μεγαλύτερο των 2,5 μέτρων! Δείτε:
Η βλάστηση και η χλωρίδα Η βλάστηση και η χλωρίδα γύρω από τις κορυφές έχουν κάτι το ιδιαίτερο. Στο μέσο μιας ερήμου από πέτρα συναντά κανείς σπάνια δασικά δέντρα, που φύονται στις σχισμές των βράχων.
Η έρημος είναι ανθρωπογενής. Τα τελευταία δέντρα επιβιώνουν πάνω στους γκρεμούς, όπου δεν έφθασε η φωτιά και η γίδα. Ο μνημειώδης γκρεμός της Γιούδας στολίζεται με διάφορα είδη δασικών δέντρων: σορβιές, αρκουδοπούρναρα, καστανιές, δρυς, φράξους, σφεντάμια. Υπάρχουν και δεκάδες ίταμοι. Ο ίταμος είναι ένα από τα σπανιότερα δασικά δέντρα της Ελλάδας. Μοιάζει με έλατο γι΄αυτό οι δασολόγοι το αποκαλούν «μαύρο έλατο». Οι διάσπαρτοι ίταμοι και τα αρκουδοπούρναρα των κορυφών Γιούδα και Προφήτη Ηλία αποτελούν τα τελευταία λείψανα ενός σπάνιου «οικότοπου προτεραιότητας». Είναι τα υπολείμματα ενός πανάρχαιου δάσους.
Εκτός από τα λιγοστά δέντραμνημεία, στις κορυφές της Όχης φύονται ορισμένα από τα σπανιότερα αγριολούλουδα της Εύβοιας. Σπάνια και ενδημικά είδη όπως τα Cholhicum euboeum, Cerastium renumarki, Silene pentelica, Asperula spp., Scabiosa sp., Allium sp. κ.α. φυτρώνουν πάνω στο πετρώδες έδαφος.
Αυτά τα είδη έχουν επιβιώσει εντελώς απομονωμένα για χιλιετηρίδες. Είναι πλήρως προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες και αντίξοες συνθήκες των κορυφών του βουνού. Δείτε:
Καστανόλογγος Καρύστου. Ανατολικά της ψηλότερης κορυφής της Όχης, στα 900-1100 μ. υψόμετρο, βρίσκεται ένα μικρό αιωνόβιο δάσος από άγριες καστανιές που καλύπτουν έκταση 600 περίπου στρεμμάτων.
Ο Καστανόλογγος είναι ένα φυσικό μουσείο, όπου κάθε αιωνόβιο δέντρο αποτελεί ζωντανό γλυπτό της φύσης. Σχηματίζει μια πράσινη όαση κάτω από τις άγριες κορυφές της Όχης, απ' όπου έχει κανείς πανοραμική θέα του νοτιότερου ακρωτηρίου της Εύβοιας, του νότιου Ευβοϊκού έως την Αττική και των βόρειων Κυκλάδων.
Η αισθητική του αξία είναι εθνικής σημασίας γι' αυτό ο Καστανόλογγος κατατάσσεται στα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους. Περπατώντας το φθινόπωρο στο μαλακό στρώμα των πεσμένων φύλλων, βλέπει κανείς τις φυλλωσιές των δέντρων να παιχνιδίζουν στο φύσημα τ' αγέρα αλλάζοντας αποχρώσεις ανάμεσα στο χρυσαφί και στο χρώμα του μπρούντζου.
Ο Καστανόλογγος έχει μεγάλη αξία ως οικοσύστημα γιατί ελάχιστα καστανοδάση με τόσο ηλικιωμένα δέντρα έχουν απομείνει στη χώρα μας. Ιδιαίτερα για τη νότια Εύβοια, είναι το τελευταίο αμιγές δάσος καστανιάς. Κάθε αιωνόβια καστανιά είναι ένας πυρήνας ζωής, με κρυψώνες μέσα στις κουφάλες, στα κούφια κλαδιά και τα κούτσουρα, όπου βρίσκουν καταφύγιο έντομα, ερπετά, πουλιά και μικρά θηλαστικά. Στην ευρύτερη περιοχή του δάσους έχουν καταγραφεί 59 είδη πουλιών, από τα οποία τουλάχιστον 16 φωλιάζουν σε αυτό.
Υπάρχουν μικρές πηγές, εποχιακά ρέματα και μικρά λιβάδια, που προσφέρουν τις ευεργετικές τους ιδιότητες όχι μόνο στην άγρια φύση, αλλά και στην κτηνοτροφία.Η περιοχή του Καστανόλογγου αποτελεί αφετηρία προς τις κορυφές της Όχης. Συνδέεται επίσης με μονοπάτι με το φαράγγι του Δημοσάρη. Υπάρχει δασικός δρόμος που φτάνει στο δάσος των καστανιών μέσω του χωριού Μετόχι, αλλά και το καλό παραδοσιακό μονοπάτι από το χωριό Μύλοι.
Σε απόσταση αναπνοής από το όμορφο δάσος βρίσκεται το ορειβατικό καταφύγιο της Όχης. Προσφέρει διαμονή σε όποιον θέλει να εξερευνήσει το δάσος και τις κορυφές του βουνού. Γνωρίστε:
Επισκεφθείτε αξιοθέατα:
Τα βουνά του Καβοντόρου είναι η βορειοανατολική απόληξη της Όχης.
Σχηματίζουν επιμήκη σειρά διαδοχικών κορυφών που υψώνεται πάνω από το ακρωτήριο του Καφηρέα. Ξεχωρίζει το όρος Παλαμηδό (ή Πρόκα) με την ιδιόμορφη κορυφογραμμή της Ανεμοπύλας, ένα ανεμοδαρμένο βραχώδες διάσελο μεταξύ των κορυφών Πρόκα (965 μ.) και Προφήτη Ηλία Καβοντόρου (930 μ.). Το πέτρινο πέρασμα μεταξύ των δύο κορυφών είναι ορόσημο του Καβοντόρου. Εικάζεται ότι εδώ είχε το ορμητήριο του ο φραγκοκαρυστινός ιππότης Λικάριος.
Στην κορυφή του Προφήτη Ηλία, όπου υπάρχει σήμερα ξωκκλήσι, σώζονται ερείπια παλαιού και αγνώστου κτίσματος. Σε αντίθεση με το τραχύ ανάγλυφο της Πρόκας, στις γειτονικές κορυφές υπάρχουν ομαλοί ορεινοί όγκοι με σχιστολιθικά πετρώματα. Εδώ δεσπόζει η Κερασιά (1.227 μ.), μια κορυφή με γκρίζους αμφιβολίτες που είναι σχεδόν όμοιοι με τα βράχια των κορυφών της Όχης. Στα ριζά της Κερασιάς υπάρχει η κοιλάδα του Κομήτου, με ρέμα που ρέει ως τη θάλασσα όλο το έτος. Στην ευρύτερη περιοχή οι σχιστόλιθοι σχηματίζουν μεγάλα ομαλά βουνά όπως είναι η Μηλιά και το Αηδόνι. Επειδή τα βουνά αυτά έχουν άφθονο νερό συντηρούν μικρά πλατανοδάση, σκόρπιες καστανιές, εκτεταμένους ερεικώνες και φτεριάδες που πρασινίζουν το ξερικό τοπίο του καλοκαιριού. Τα δάση κουμαριάς και ο δροσερός βοριάς Στις βόρειες πλαγιές του Παλαμηδού, στο μεγάλο βραχώδες φαράγγι του Βαθυρέματος, το τοπίο χαρακτηρίζεται από ένα μωσαϊκό βλάστησης, που το συνθέτουν αριές, πουρνάρια, φτεριάδες και χαμηλές λόχμες από πλατάνια. Τα μοναδικά δάση κουμαριών τηςπεριοχής βρίσκονται εδώ.
Οι κουμαριές που ως επί το πλείστον είναι θαμνώδεις, εδώ εμφανίζονται και ως δέντρα. Περπατώντας στα βουνά του Καβοντόρου νοιώθεις πάντα τη δροσιά του ανέμου και της θάλασσας. Οι βόρειοι άνεμοι του Αιγαίου συναντούν τα βουνά και παίρνουν απότομα ύψος. Έτσι ψύχονται και μετατρέπονται σε ομίχλη που αφήνει δροσοσταλίδες ακόμη και τους καλοκαιρινούς μήνες στις βόρειες πλευρές του βουνού. Βρίσκεται κανείς σε ένα δάσος από αριές και δενδρώδη ρείκια που είναι υγρό σαν να έχει βρέξει. Παχύ στρώμα από βρύα και λειχήνες καλύπτουν τους κορμούς των δέντρων και στο έδαφος μυριάδες μικρά έντομα τρέφονται με σαπισμένα φύλλα.
Τα βουνά του Καβοντόρου έχουν μια ξεχωριστή φυσιογνωμία για τον περιπατητή: Οι εναλλαγές απότομων και ομαλών κλίσεων και ο δροσερός βοριάς κάνουν την πορεία σ'αυτά αρκετά ευχάριστη. Οι Καβοντορίτες, αναπόσπαστο μέρος του τοπίου, είναι εγκάρδιοι, φιλόξενοι άνθρωποι. Θα σε κεράσουν κάτι, ότι έχουν. Θα σου χαμογελάσουν μέσα από την καρδιά τους και θα σε φιλοξενήσουν στα νοικοκυρεμένα κονάκια τους. Γνωρίστε:
Επισκεφθείτε αξιοθέατα:
Το ξακουστό ακρωτήρι, ο τρόμος των ναυτικών
Το ακρωτήριο του Καφηρέα ή Καβοντόρου βρίσκεται στο ανατολικότερο σημείο της νότιας Εύβοιας. Πάνω στο ακρωτήρι, το εκκλησάκι του Αγίου Γρηγορίου αγναντεύει τη θάλασσα και τους ναυτικούς που παλεύουν με τα δύσκολα κύματα της θάλασσας του Κάβο Ντόρο.
Απέναντι του βρίσκεται το νησάκι Αράπης που ονομάστηκε έτσι, όχι για το χρώμα του αλλά για το φόβο που προκαλεί. Το όνομα Καβοντόρος είναι ένα από τα πιο θρυλικά τοπωνύμια στην Ελλάδα και συνδέεται με πάρα πολλά ναυάγια από τους αρχαίους χρόνους ως την εποχή μας. Λέγεται ότι το ακρωτήρι πήρε την ονομασία του «Κάβος του Χρυσού» από τα χρυσά νομίσματα και άλλα ευρήματα που ξέβραζε η θάλασσα από τα ναυάγια. Στον Καφηρέα ναυάγησε ο στόλος των Ελλήνων καθώς επέστρεφε μετά την άλωση της Τροίας, θύμα των μηχανορραφιών του βασιλιά Ναυπλίου. Αυτός, θέλοντας να εκδικηθεί το φόνο του γιου του Παλαμήδη, άναψε απατηλή πυρά στα βράχια ώστε να νομίσουν οι Έλληνες ότι πλησίαζαν σε ασφαλές λιμάνι. Τα θαλλάσια ρεύματα φέρνουν ζωή H θαλάσσια περιοχή του Καφηρέα είναι από τα πιο παραγωγικά θαλάσσια περιβάλλοντα του Αιγαίου.
Τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα φέρνουν στην επιφάνεια θρεπτικές ουσίες που συντηρούν μεγάλους αριθμούς ψαριών και πλούσια θαλάσσια ζωή. Στη συνέχεια η θαλάσσια ζωή προσελκύει χιλιάδες θαλασσοπούλια. Την άνοιξη και το καλοκαίρι μπορεί κανείς να παρατηρήσει πολλές εκατοντάδες μύχους (Puffinus yelkouan), ένα είδος μικρής διομήδειας, που αναπαράγεται μόνο στην ανατολική Μεσόγειο.
Στον Αράπη φωλιάζουν τακτικά πολλές δεκάδες ασημόγλαροι και ενίοτε θαλασσοκόρακες. Κοινός είναι και ο αρτέμης, συγγενής του μύχου. Μέσα στα σμήνη των θαλασσοπουλιών, υπάρχει ο σπανιότερος γλάρος του Αιγαίου, ο αιγαιόγλαρος. Η περιοχή είναι καταφύγιο για τη μεσογειακή φώκια, που ζει σε απόκρημνες και άγριες ακτές. Περιοχές αναπαραγωγής της είναι οι θαλάσσιες σπηλιές, που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή του Καβοντόρου.
Το ακρωτήρι γίνεται την άνοιξη ένα πολύχρωμο κέντημα από αγκαθωτούς θάμνους που περιλαμβάνει σπάνια και εντυπωσιακά είδη φυτών. Χαρακτηριστικό είδος είναι το Centaurea spinosa που σχηματίζει θαμνώνες. Ορισμένα εξαιρετικά σπάνια ενδημικά είδη όπως η Armeria johnsenii φύονται και ανθίζουν κυρίως από τα τέλη του Απρίλη ως τις αρχές του Ιούνη. Αυτή είναι η καλύτερη εποχή να επισκεφθεί κανείς το ακρωτήρι. Δείτε:
|
